ไฟรั่ว ไฟดูด ไฟช็อต ต่างกันอย่างไร? รับมือด้วยวิธีไหนดี?

ไฟฟ้าเป็นสิ่งจำเป็นในชีวิตประจำวัน แต่หากใช้งานอย่างไม่ระมัดระวังอาจก่อให้เกิดอันตรายได้ โดยเฉพาะปัญหาไฟรั่ว ไฟดูด และไฟช็อต ที่หลายคนอาจสับสนว่าต่างกันยังไง บทความนี้ประกันติดโล่จะมาไขข้อข้องใจ พร้อมแนะนำวิธีป้องกันและรับมือกับสถานการณ์เหล่านี้อย่างถูกต้องและปลอดภัยครับ

ไฟรั่ว ไฟดูด ไฟช็อต ต่างกันอย่างไร

ก่อนจะเรียนรู้วิธีป้องกันและรับมือ เรามาทำความเข้าใจความแตกต่างของอันตรายจากไฟฟ้าทั้ง 3 รูปแบบกันก่อนครับ

ไฟรั่ว (Leakage Current)

ไฟรั่วเกิดขึ้นเมื่อกระแสไฟฟ้ารั่วไหลออกจากวงจรไฟฟ้าที่ควรจะถูกกักเก็บไว้ภายในระบบ โดยปกติแล้วกระแสไฟฟ้าควรไหลผ่านสายไฟและอุปกรณ์ไฟฟ้าตามวงจรที่ออกแบบไว้เท่านั้น สาเหตุหลักมักเกิดจากฉนวนหุ้มสายไฟเสื่อมสภาพ การใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ไม่ได้มาตรฐาน หรือการขาดการบำรุงรักษาระบบไฟฟ้าอย่างสม่ำเสมอ

ไฟดูด (Electric Shock)

ไฟดูดเป็นอันตรายที่เกิดขึ้นเมื่อร่างกายสัมผัสกับกระแสไฟฟ้าโดยตรง ทำให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านร่างกายลงสู่พื้นดิน ส่งผลให้เกิดการเกร็งของกล้ามเนื้อ หากกระแสไฟฟ้าไหลผ่านหัวใจอาจทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะหรือหยุดเต้น ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ มักเกิดจากการสัมผัสสายไฟเปลือย หรืออุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีไฟรั่ว

ไฟช็อต (Short Circuit)

ไฟช็อต หรือไฟฟ้าลัดวงจร เกิดจากการที่กระแสไฟฟ้าไหลผิดเส้นทางจากสายไฟเส้นหนึ่งไปยังอีกเส้นโดยตรง โดยไม่ผ่านอุปกรณ์ไฟฟ้า ทำให้เกิดความร้อนสูงและประกายไฟ มักเกิดจากสายไฟเก่าเสื่อมสภาพ หรือการต่อสายไฟที่ไม่ได้มาตรฐาน ถือเป็นหนึ่งในสาเหตุไฟไหม้บ้านที่พบได้บ่อย

ไฟรั่ว ไฟดูด ไฟช็อต อันไหนอันตรายที่สุด

แม้ว่าอันตรายจากไฟฟ้าทั้ง 3 รูปแบบจะมีความรุนแรงแตกต่างกัน แต่ทั้งหมดล้วนเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ โดยไฟช็อตจะถือว่ามีความเสี่ยงสูงสุด เพราะนอกจากจะเป็นอันตรายต่อผู้ที่สัมผัสโดยตรงแล้ว ยังอาจลุกลามเป็นเพลิงไหม้ที่สร้างความเสียหายในวงกว้าง ส่วนไฟดูดแม้จะไม่เห็นเปลวไฟ แต่หากกระแสไฟฟ้าแรงพอก็อาจทำให้หัวใจหยุดเต้นได้ทันที ในขณะที่ไฟรั่ว แม้จะดูเหมือนอันตรายน้อยสุด แต่ถ้าปล่อยไว้ก็อาจนำไปสู่ไฟดูด หรือไฟช็อตได้

ไฟรั่ว ไฟดูด ไฟช็อต ควรทำยังไงดี

เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินเกี่ยวกับไฟฟ้า สิ่งสำคัญที่สุดคือต้องรักษาสติและจัดการสถานการณ์อย่างถูกวิธี มาดูกันว่าควรทำยังไงเมื่อพบเจอแต่ละกรณี

สิ่งที่ควรทำเมื่อเกิดเหตุไฟรั่ว ไฟดูด ไฟช็อต 

• รีบตัดกระแสไฟฟ้าทันทีที่พบเหตุการณ์ผิดปกติ โดยปิดเบรกเกอร์หรือสวิตช์ควบคุมหลัก เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอันตรายลุกลาม
• แจ้งเตือนคนในบริเวณใกล้เคียงให้ออกห่างจากจุดเกิดเหตุ โดยเฉพาะเด็กและผู้สูงอายุที่อาจไม่ทันระวังตัว
• โทรเรียกช่างไฟฟ้าที่มีความเชี่ยวชาญมาตรวจสอบและแก้ไข ไม่ควรซ่อมแซมเองหากไม่มีความรู้เพียงพอ
• หากมีผู้ได้รับบาดเจ็บจากไฟดูด ให้รีบโทรแจ้ง 1669 เพื่อขอความช่วยเหลือ พร้อมปฐมพยาบาลเบื้องต้นตามความเหมาะสม
• ตรวจสอบสาเหตุและจุดที่เกิดปัญหาเพื่อป้องกันการเกิดซ้ำ โดยอาจต้องเปลี่ยนอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ชำรุด หรือซ่อมแซมระบบไฟฟ้าให้ได้มาตรฐาน

สิ่งที่ไม่ควรทำเมื่อเกิดเหตุไฟรั่ว ไฟดูด ไฟช็อต 

• ห้ามใช้มือเปล่าสัมผัสผู้ที่กำลังโดนไฟดูด เพราะอาจทำให้ถูกไฟดูดไปด้วย ควรใช้วัสดุที่เป็นฉนวนไฟฟ้า เช่น ไม้แห้ง ยาง ผ้า หรือพลาสติก ช่วยแยกผู้ประสบเหตุออกจากแหล่งกำเนิดไฟฟ้า
• ห้ามฉีดน้ำ หรือใช้น้ำดับไฟที่เกิดจากไฟฟ้าลัดวงจร เพราะน้ำเป็นตัวนำไฟฟ้าที่ดี อาจทำให้เกิดอันตรายมากขึ้น
• ห้ามปล่อยให้มีคนมุงดูเหตุการณ์ใกล้จุดเกิดเหตุ เพราะอาจได้รับอันตรายจากไฟฟ้า หรือเพลิงไหม้ที่อาจเกิดตามมาหลังจากไฟช็อต หรือไฟฟ้าลัดวงจรได้
• ห้ามละเลย หรือปล่อยปัญหาทิ้งไว้โดยไม่แก้ไข แม้จะดูเหมือนเป็นปัญหาเล็กน้อย เพราะอาจลุกลามเป็นอันตรายร้ายแรงได้
• ห้ามพยายามซ่อมแซมระบบไฟฟ้าด้วยตัวเองหากไม่มีความรู้เพียงพอ ควรให้ช่างผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้ดำเนินการ

วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อโดนไฟดูด ไฟช็อต

เมื่อพบผู้ประสบเหตุไฟดูด หรือไฟช็อต การปฐมพยาบาลที่ถูกต้องและรวดเร็วอาจช่วยชีวิตได้ มาดูขั้นตอนการช่วยเหลือที่ถูกต้องกัน

• ตัดกระแสไฟฟ้าทันที โดยปิดสวิตช์ หรือถอดปลั๊ก ห้ามสัมผัสตัวผู้บาดเจ็บโดยตรง
• ตรวจสอบการหายใจและชีพจร หากไม่พบ ให้เริ่มทำ CPR ทันที
• หากผู้บาดเจ็บยังมีสติ ให้จับนอนราบ ยกเท้าสูง และคลายเสื้อผ้าที่รัดแน่น
• ประเมินบาดแผลไหม้ที่อาจเกิดจากกระแสไฟฟ้า ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเย็นประคบบริเวณที่ไหม้
• รีบนำส่งโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด แม้ผู้บาดเจ็บจะดูมีอาการไม่รุนแรง

5 วิธีป้องกันไฟรั่ว ไฟดูด และไฟช็อต เพื่อความปลอดภัยของคนในบ้าน

การป้องกันย่อมดีกว่าการแก้ไข มาดู 5 วิธีป้องกันอันตรายจากไฟฟ้าที่ควรทำอย่างสม่ำเสมอกัน

1. ติดตั้งระบบสายดินและระบบตัดไฟอัตโนมัติ

สายดินเป็นระบบความปลอดภัยพื้นฐานที่สำคัญที่สุดในการป้องกันอันตรายจากไฟฟ้า โดยจะทำหน้าที่นำกระแสไฟฟ้าที่รั่วไหลลงสู่พื้นดินแทนที่จะผ่านร่างกายคน ส่วนระบบตัดไฟอัตโนมัติจะช่วยตัดกระแสไฟฟ้าทันทีที่ตรวจพบความผิดปกติ ทั้งสองระบบนี้ควรได้รับการติดตั้งและตรวจสอบโดยช่างผู้เชี่ยวชาญ

2. ติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันไฟกระชาก

อุปกรณ์ป้องกันไฟกระชากจะช่วยควบคุมแรงดันไฟฟ้าให้คงที่ ป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดกับเครื่องใช้ไฟฟ้าเมื่อเกิดไฟกระชากหรือฟ้าผ่า การติดตั้งอุปกรณ์นี้จะช่วยยืดอายุการใช้งานของเครื่องใช้ไฟฟ้าและลดความเสี่ยงจากไฟช็อตได้อย่างมีประสิทธิภาพ

3. ตรวจสอบการทำงานของมิเตอร์ไฟฟ้า 

ควรหมั่นตรวจสอบมิเตอร์ไฟฟ้าอย่างสม่ำเสมอ โดยสังเกตการหมุนของเฟืองเมื่อปิดสวิตช์เครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชิ้นแล้ว หากมิเตอร์ยังหมุนอยู่แสดงว่าอาจมีไฟรั่ว ควรติดต่อช่างมาตรวจสอบและแก้ไขทันที

4. ตรวจสอบสายไฟ และเต้ารับไฟฟ้า

สายไฟและเต้ารับเป็นจุดเสี่ยงสำคัญที่ควรได้รับการตรวจสอบเป็นประจำ ดูว่ามีรอยแตก ชำรุด หรือเสื่อมสภาพหรือไม่ โดยเฉพาะบริเวณที่มีการใช้งานบ่อย หรือสัมผัสความชื้น หากพบความผิดปกติควรเปลี่ยนใหม่ทันที อย่าปล่อยทิ้งไว้

5. ใช้ไขควงตรวจสอบกระแสไฟ

ไขควงเช็กไฟเป็นเครื่องมือพื้นฐานที่ช่วยตรวจสอบการรั่วไหลของกระแสไฟฟ้าได้อย่างง่ายและปลอดภัย ควรใช้ตรวจสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าที่สงสัยว่าอาจมีไฟรั่วก่อนใช้งาน โดยเฉพาะหลังฝนตกหรือในพื้นที่ที่มีความชื้นสูง

สรุป 

ไฟรั่ว ไฟดูด และไฟช็อต เป็นอันตรายใกล้ตัวที่สามารถป้องกันได้ด้วยการดูแลและตรวจสอบระบบไฟฟ้าอย่างสม่ำเสมอ การใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ได้มาตรฐาน และการติดตั้งระบบป้องกันที่เหมาะสม จะช่วยให้คุณใช้ไฟฟ้าได้อย่างปลอดภัย ไร้กังวล

และเพื่อเพิ่มความอุ่นใจยิ่งขึ้น ประกันติดโล่แนะนำให้ทำประกันอุบัติเหตุส่วนบุคคล ที่ให้ความคุ้มครองครอบคลุมอุบัติเหตุจากไฟฟ้า พร้อมวงเงินค่ารักษาพยาบาลที่เพียงพอ เพื่อให้คุณและครอบครัวได้รับการดูแลอย่างทันท่วงทีเมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝัน

ที่มา: โกลบอลเฮ้าส์